Elimiz boıynsha qyzý talqylanyp jatqan taqyryptyń ózektiligine toqtalǵan ǵalymdar tarıhı sheshimniń aldynda jan-jaqty sarapqa salynǵan barlyq erejege saı tıimdi tetikti tabýymyz kerek degendi aıtty. Iаǵnı barlyq ǵalymdar men zııaly qaýym ókilderi biraýyzdan qoldaǵan nusqany nysanǵa alyp, ártúrli usynystardy bir arnadan toǵystyrý kózdeldi.
Qazirgi tehnokratty álemde bir álipbıden ekinshi álipbıge ótý kez kelgen halyqqa, kez kelgen ulttyq tilge aýqymdy zardaptar tıgizedi. Bul birinshi kezekte tildiń jalpyǵa tanys ámbebap qyzmetimen baılanysty, árıne, jahandaný jáne aqparattandyrý ǵasyryndaǵy bilim men aqparattyń róli erekshe. Qazirgi tańda álemdik ekonomıka salasynda bilim, iskerlik jáne daǵdylar ındýstrııasy óte tıimdi bolyp jatyr. Sonymen birge, barlyq álemdik ǵylymı jáne mádenı aqparat aǵylshyn tili negizinde baıandalyp, kórsetilýde. Osylaısha, qazaq tiliniń kırıllısa álipbıinen latyn álipbıine ótýi mańyzdy ról atqarady. Al latyn álipbıi jalpyálemdik aqparattarǵa Qazaqstannyń áleýmettik-mádenı damýyndaǵy qazirgi talaptardyń balama nusqasy bolyp tabylady – deıdi Fılosofııa, saıasattaný jáne dintaný ınstıtýtynyń dırektory, saıası ǵylymdarynyń doktory, professor Aqan Bıjanov.
Basqosýda qazaq jazbasynyń latyn álipbıine ótý máselesin mamandardyń keń jáne bilikti talqylaý barysynda alǵa qoıylǵan mańyzdy máseleler boıynsha birneshe pikirler ortaǵa shyǵaryldy. Atap aıtqanda, til bilimi mamandary tarapynan dıgraftyq nemese dıakrıtıkalyq júıeniń qabyldanylýy mańyzdy ekeni atap ótildi. Bul lıngvıstıkalyq másele qazaq tiliniń jańa álipbıin alǵa qaraı damytý úshin birden-bir mańyzdy faktor bolyp tabylady. Budan basqa, latyn grafıkasyna kóshýdiń mádenı jáne saıası-áleýmettik aspektileri qarastyryldy. Dóńgelek ústeldiń spıkerleri jalpy túrkilik tamyrdyń qaıta qalpyna keltirilýin jáne latyn álipbıiniń kreatıvti áleýetin paıdalaný qajettiligin atap ótti.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
